KAZIMIERZ WIELKI

film historyczny, Polska, 1975, 153 min

reżyseria: Ewa Petelska, Czesław Petelski
obsada: Krzysztof Chamiec, Ignacy Machowski, Wiesław Gołas, Leon Niemczyk, Barbara Wrzesińska, Maciej Orłoś, Witold Pyrkosz

Król Kazimierz Wielki (Krzysztof Chamiec) zostaje ranny podczas polowania. Przeczuwając zbliżającą się śmierć, wspomina swoje dzieje. Jego opowieść to przejmująca spowiedź władcy, ukazująca cienie i blaski królewskiego życia.

Król rozpoczyna swoją relację od wspomnienia ślubu z Aldoną, córką Wielkiego Księcia Litewskiego. Małżeństwo zostało zaaranżowane przez rodziców 15-letnich wówczas państwa młodych i miało wymiar ściśle polityczny. Niestety, Kazimierz nie był w tym związku szczęśliwy i szukał ukojenia w ramionach kochanek. Efektem jednego z romansów, ze szlachcianką z dworu węgierskiego króla Roberta, było zaostrzenie stosunków polsko-węgierskich. Król Kazimierz wspomina również przestrogi swojego ojca, który tuż przed śmiercią nakazał synowi umacniać odrodzone państwo i uważać na czyhających wokół wrogów. Rady ojca okazały się bezcenne w początkowych latach rządzenia krajem. Król wspomina, jak poskromił bunt w Wielkopolsce, krwawe bitwy, pertraktacje z Krzyżakami. Największym zmartwieniem umierającego władcy jest brak męskiego potomka.

Zgodnie z założeniem twórców, film bardzo szczegółowo przybliża widzom postać jedynego polskiego króla, który przeszedł do historii z przydomkiem "wielki". Jednak Kaziemierz Wielki według Petelskich to nie tylko władca i polityk, ale też skomplikowany psychicznie człowiek o bardzo burzliwym życiu osobistym. Film został zrealizowany z ogromnym rozmachem. Wzięło w nim udział 150 aktorów, wykorzystano kilkaset koni i tysiące rekwizytów, które miały uwiarygodnić XIV-wieczną scenerię. Zdjęcia kręcono m.in. w Gdańsku, Krakowie, Malborku, Quedlinburgu w Niemczech, Carcasonne we Francji oraz w czechosłowackim Żvikovie.

EWA i CZESŁAW PETELSCY to słynny polski duet filmowy. Para zyskała uznanie dzięki dramatom wojennym - "Ogniomistrz Kaleń" (1961) i "Jarzębina czerwona" (1969). Wiele nagród, m.in. Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki czy Srebrny Medal na MFF w Moskwie zdobył ich pierwszy film biograficzny "Kopernik" (1972).