NIEBEZPIECZNY UMYSŁ

Confessions of a Dangerous Mind

komedia kryminalna, USA/Wlk. Brytania, 2002, 113 min

reżyseria: George Clooney
obsada: Sam Rockwell, Drew Barrymore, Julia Roberts, Maggie Gyllenhaal, George Clooney

Kontrowersyjna biografia Chucka Barrisa, pomysłodawcy "Randki w ciemno" i pradziadka reality show, zrealizowana przez debiutującego za kamerą George'a Clooneya. W głównych rolach Sam Rockwell, Drew Barrymore, Julia Roberts oraz George Clooney.

Chuck Barris (Sam Rockwell), uważany za pradziadka reality show, to jedna z najbardziej enigmatycznych osobowości telewizji. Urodził się w Filadelfii w 1929 roku. Już na studiach podjął pracę dziennikarza prasowego (pisał do gazety "The Triangle"), ale marzył o telewizji. Zaczynał jako asystent przy popularnych muzycznych programach, ale już wkrótce miał się stać twórcą najbardziej znanych teleturniejów - na czele z "Randką w ciemno". Wspina się po szczeblach kariery, zdobywa kolejne kobiety - z których najważniejsza, Penny (Drew Barrymore) zostanie wreszcie jego żoną - ale też powoli odrywa się od rzeczywistości. Kiedy Barris w 1984 roku publikuje autobiografię, w której opisuje swoją drugą profesję - płatny morderca na usługach CIA - nikt nie wie, czy jest to prawda.

"Niebezpieczny umysł" to głośny reżyserski debiut GEORGE'A CLOONEYA. Jego pierwszy pełnometrażowy obraz nazywany był przez krytyków "dobrym filmem z genialną rolą". Sam Rockwell, znany z drugoplanowych ról w takich filmach, jak "Zielona mila" czy "Aniołki Charliego", w filmie Clooneya zbudował być może najważniejszą rolę swojego życia. Doceniło ją m.in. jury Berlinale, nagradzając aktora Srebrnym Niedźwiedziem. "Sam Rockwell, znany z wdzięku i szczerego uśmiechu, dostał podobną szansę jak Jim Carrey w filmach Petera Weira czy Milosa Formana. Sympatyczność, która jest jego atutem, staje się tu maską, kryje postać odrażającą, i to niezależnie od tego, czy w swojej autobiografii mówi prawdę, czy nie" - pisał o bohaterze i jego odtwórcy Tadeusz Sobolewski.

Innym wielkim atutem filmu jest perfekcyjny scenariusz autorstwa Charliego Kaufmana, jednego z najzdolniejszych scenarzystów Hollywood, odpowiedzialnego za sukces takich filmów, jak "Być jak John Malkovich", "Adaptacja", "Wojna plemników" czy "Zakochany bez pamięci". Zresztą scenariusz "Niebezpiecznego umysłu" Kaufman pisał nie na zamówienie Clooneya - tą historią interesowało się od dawna kilka wielkich nazwisk amerykańskiego kina. Kaufmana w końcu jednak przekonał Clooney - do spółki ze Stevenem Soderberghiem, z którym aktor wspólnie prowadzi firmę Section 8 Productions. Kaufman oparł się przede wszystkim na powieści Chucka Barrisa - tej samej, w której ten przyznaje się do zamordowania dla CIA 33 osób. Morderstw miał dokonywać przy okazji wyjazdów z uczestnikami "Randki w ciemno" - to tłumaczyłoby m.in. dlaczego zwycięzcy zamiast na Hawaje jechali do Berlina Zachodniego. Twórcy filmu nie dociekali prawdy - chcieli pokazać świat takim, jakim widział go ich bohater. "Czasami nie mogłem się powstrzymać i pytałem Chucka, czy to wszystko zdarzyło się naprawdę. Wtedy tylko patrzył na mnie i nic nie mówił. Wierzę, że tak mogło wyglądać jego życie. Jestem pewien, że powstanie tej biografii było dla niego bardzo ważne. My też na tym skorzystaliśmy, bo to zupełnie zakręcona historia. Fakt, że ktoś tak bogaty i sławny jak Chuck Barris zdecydował się na tego typu zwierzenia szokuje i fascynuje jednocześnie. Czy są to wydarzenia prawdziwe, czy nie, takim widzi swoje życie Chuck" - mówił Clooney.

Całość uzupełniły znakomite aktorskie kreacje Drew Barrymore i Julii Roberts. Pierwsza - jak sama przyznawała - "była gotowa na wszystko, żeby zdobyć tę rolę", druga - po przeczytaniu scenariusza - nie zastanawiała się ani chwili. Clooney zacierał ręce i, na długo przed premierą, zapewniał, że nikt jeszcze nie widział takiej Julii Roberts: femme fatale o kuszącym spojrzeniu, która bez skrupułów wsypuje truciznę do herbaty swojej ofiary.